Kennisbenutting is fascinerend

25 Mar 2014
toegevoegd door

Hoe beweegt een filosoof zich voort? Een knellende vraag in een besneeuwd Amsterdam waar ik over gladde stoepen mij strompelend een weg zocht naar De Bezige Bij. Daar zou ik samen met Elske Gerritsen van het Bureau Geesteswetenschappen een gesprek hebben met Bas Haring op de kamer van Henk Pröpper, directeur van deze befaamde literaire uitgeverij. Bas had ik gevolgd via de media, maar nu zou ik tegenover hem komen te zitten. Elske kwam mij, iets kwieker, maar toch ook wat voorzichtig achterop. Wij besloten even te wachten alvorens binnen te gaan, om onze voorsprong op de wijsgeer – denkers zijn altijd te laat – iets draaglijker te maken. Tegenover de Bij stonden twee fikse bolides en daartussenin, in een minieme uitgespaarde ruimte, een klein autootje, dwars geparkeerd. Hoe heet zo’n autootje ook alweer, vroeg ik, maar Elske had het koud en we gingen naar binnen. Bas zat al met Henk te praten. Wij strompelaars liepen achter.

Waar ging het gesprek over? Over Kennisbenutting. Dat thema had het Gebiedsbestuur Geesteswetenschappen al enige tijd op de agenda staan. In 2009 was er een mooi rapport verschenen, Impact Assessment in de Geesteswetenschappen, dat de kennisbenutting van wetenschappelijk onderzoek niet louter als economische valorisatie opvatte, maar meer relevante dimensies aanbracht: behalve de economische ook de sociale, democratische en culturele waarde. Onderzoek kan bijdragen aan de sociale cohesie, aan goed burgerschap en kan een breder publiek dan het louter academische laven met allerlei vormen van (culturele) inzichten. Ondertussen is ook NWO-breed Kennisbenutting (KB) als beleidsdoel geïntroduceerd en maakt een KB-paragraaf onderdeel uit van vele subsidievormen. Het GBG heeft afgelopen jaren via voorlichting op bijna alle geesteswetenschappelijke faculteiten en door de opstelling van een Kennisbenuttingshandreiking de onderzoekers uit het veld aangezet zich op de mogelijkheden van disseminatie en gebruik van hun onderzoeksresultaten. Henk Pröpper, toen het maatschappelijk lid van ons bestuur, had voorgesteld om aan de propagering van ‘KB’ nog een extra zwaai te geven en Bas Haring een essay te laten schrijven.

afbeelding cover essay Bas Haring

Ik heb zelden zo’n inspirerend gesprek gehad. De ideeën vlogen over tafel. Harry Mulisch werd nog even gememoreerd, die vaak aan onze vergadertafel had gezeten, en zijn dwaze uitspraak dat een schrijver het raadsel moet vergroten. Een schrijver en een wetenschapper willen juist een raadsel begrijpen. Maar hoe doe je dat begrijpen? Door een probleem, zoals Popper eens heeft gezegd, uit te voeren. En toen sprong de vonk over. Bas’ essay over kennisbenutting zou niet louter gaan over de verspreiding en gebruik van behaalde resultaten. Nee, het zou gaan over de noodzaak voor onderzoekers hun probleem op een niet geijkte manier aan een publiek te presenteren om zo zelf beter grip op het probleem te krijgen.

Kennisbenutting is niet alleen verspreiding en gebruik, natuurlijk dat ook, en het staat de laatste tijd terecht hoog op de agenda van onderzoekers. Maar het is meer, het geeft wetenschappers zelf meer inzicht. En zo snijdt het mes aan twee kanten. Kennisbenutting is fascinerend.

Verlicht strompelden Elske en ik terug naar onze lijn 16. Ondertussen zoefde ons een klein autootje voorbij. Een Smart. Met daarin een zwaaiende filosoof. Bas Haring. Op weg naar huis om zijn essay te schrijven.

 

Bas Haring – Kunstgebitten, machines en stof. Over onothodoxe uitingen van wetenschap (2014)

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond.