De laatste samples en lezingen

27 Aug 2015
toegevoegd door

SEES is op de terugweg! Vannacht hebben we de Zuidkaap van Spitsbergen gerond, en we varen nu in de Hornsund, een prachtige fjord aan de westkust met gletsjers en spitse bergen. Het Antarctica van het noorden, wordt het hier wel genoemd. En nog steeds is het weer prachtig.

De afgelopen twee dagen zijn onwaarschijnlijk mooi geweest. De laatste aan-land-dag, eergisteren, was voor de wetenschappers nog even zeer productief. De ‘meertjesmensen’ slaagden erin met een rubberbootje een meer op te gaan, aan de westkust van Edgeøya, om daar een paar felbegeerde monsters te nemen. De archeologen konden een lange dag doorbrengen op de site waar een 18e-eeuwse Pomorenhut heeft gestaan.
Er zijn talloze rendierkaken, ganzenkeutels en mossamples verzameld. En een mini-expeditie in het Plurdal heeft sedimentkernen geboord om te zoeken naar resten van de olieboringen in de jaren ’70, die even plotseling zijn gestopt als dat ze waren begonnen. De winning bleek simpelweg te ingewikkeld en niet lucratief genoeg.

P1150880_web

Gisteren zouden we landen op Andretangen, de uitstekende zuidpunt van Edgeøya. Maar het verkennende gidsenteam meldde al gauw: er is een beer aan land! Dat betekent: niet landen. Jammer, want er was hier veel te zien, voor alle wetenschapsteams. Maar de zodiaccruise die ervoor in de plaats kwam, maakte alles goed. En er konden toch nog de nodige watersamples worden genomen.

P1150873_web

Met prachtig weer voeren we voorbij een walruskolonie, waarbij een groepje zwemmende walrussen even een show gaf door nieuwsgierig half uit het water te komen om ons eens goed te bekijken.

We voeren tussen een aantal eilandjes door waar veel archeologische resten liggen – maar deze eilandjes zijn volledig beschermd. Zelfs archeologen met een vergunning voor andere plekken mogen hier niet aan land. Tussen prachtig pannenkoek-ijs (een toplaagje van bevroren zoetwater met cirkelvormige vriesstructuren) voeren we een eind langs de kust. En daar liep een ijsbeer! Waarschijnlijk een mannetje, en je kon zijn ribben tellen. In de zomer hebben ijsberen, die voor de jacht afhankelijk zijn van de ijsrand, weinig te eten. We konden met de zodiacs tot op een paar honderd meter komen. De beer trok zich er niets van aan: die ging er rustig bij liggen, statig als een sfinx met de poten vooruit.

De avonden aan boord zijn druk bezet. Het labwerk gaat onverminderd door, en iedereen mag komen kijken.

P1160042_web

Maar er zijn ook lezingen, van de wetenschappers aan boord. We hebben al gehoord over het weerstation op de gletsjer, internationale bescherming van de poolgebieden, en de overwintering van 1968-1969. We hebben een discussie gevoerd over de vraag of wetenschap in de rechtszaal thuishoort. En gisteravond was het de beurt aan Louwrens Hacquebord van het Groningse Arctisch Centrum, die in de jaren 70 en 80 opgravingen heeft gedaan bij Smeerenburg. Dat is de Nederlandse walvisvaartnederzetting uit de 17e eeuw op het eiland Amsterdamøya, in het noordwesten van Spitsbergen. Een baanbrekend project, waarbij voor het eerst duidelijk werd hoe de walvisvaarders te werk gingen, hoeveel walvissen ze vingen (122.000!), hoe ze leefden en hoe gezond ze nu eigenlijk waren. Niet erg gezond: 80 procent van de sterfgevallen was te wijten aan scheurbuik.

En dan nu de laatste excursiedag. Hopelijk kunnen we aan land hier in de Hornsund. Vanavond varen we door naar Longyearbyen, waar we in het universiteitsgebouw een afsluitend symposium hebben. Onze eigen minister Koenders is erbij, samen met zijn Noorse BuZa-collega. En dan de tassen pakken en van boord.

P1160072_web

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond.